Samenhang in Preventie Zuid Limburg

Zuid-Limburg kent hardnekkige gezondheidsachterstanden en een toenemende druk op zorg en welzijn. De opgave ligt niet alleen in het ontwikkelen van effectieve preventie, maar vooral in het structureel organiseren van samenhang tussen kennis, beleid en praktijk. Het huidige preventielandschap is versnipperd, waardoor inzichten onvoldoende worden benut en opschaling en duurzame borging van effectieve aanpakken achterblijven.

Om deze opgave aan te pakken ontwikkelen regionale partners een regionaal lerend preventiesysteem, waarin onderzoek, onderwijs, beleid, praktijk en inwoners structureel met elkaar worden verbonden. De inzet richt zich nadrukkelijk niet op het ontwikkelen van nieuwe interventies, maar op het organiseren van de randvoorwaarden die nodig zijn om preventie duurzaam effectiever te maken: kennisinfrastructuur, samenwerking, sturing en leervermogen.

Het project bouwt voort op de basis die is gelegd in Regio Deal Tranche 4, waarin de regionale samenwerking rond preventie en vitaliteit is ontwikkeld en het Kennis- en Expertisecentrum Preventie & Vitaliteit (KEC) is ontstaan als organisatie breed netwerk van ziekenhuis en faculteit. De voorliggende inzet markeert de volgende stap: van samenwerking naar een samenhangend en structureel georganiseerd regionaal systeem voor preventie en gezondheid.

De ontwikkeling van dit systeem vindt plaats onder gezamenlijke regie van Maastricht UMC+, GGD Zuid-Limburg en Zuyd Hogeschool, in nauwe samenwerking met gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties en onderwijs- en kennisinstellingen, waaronder Vista College, Yuverta, Open Universiteit en Universiteit Maastricht. Binnen dit geheel vervult het KEC een faciliterende en verbindende rol: het organiseert samenhang, verbindt regionale vraagstukken aan kennis en expertise en ondersteunt kennisdeling en opschaling. De implementatie en borging van preventie liggen bij de betrokken organisaties in de regio.
Een centrale schakel in de uitvoering is het Fieldlab Preventie Zuid-Limburg, dat fungeert als regionale leer- en onderzoeksomgeving waarin onderwijs, onderzoek en praktijk samenkomen. Praktijkinitiatieven, zoals wijkgerichte aanpakken en vitaliteitsloketten, worden hierin systematisch benut als casuïstiek binnen een cyclische leer- en verbeteraanpak, gericht op inzicht in werkzame elementen, opschaling en duurzame borging.

Deze aanvraag wordt in samenhang ontwikkeld met de RegioDeal Zorgtransitie Parkstad. Beide trajecten zijn inhoudelijk en organisatorisch met elkaar verbonden en versterken elkaar in uitvoering. Waar Zorgtransitie Parkstad zich richt op innovatie, implementatie en talentontwikkeling in de praktijk, richt deze aanvraag zich op het organiseren van de regionale kennisinfrastructuur, het versterken van het lerend vermogen en het ondersteunen van opschaling en borging. Praktijkinitiatieven en leeromgevingen binnen Zorgtransitie Parkstad worden benut binnen het regionale lerend preventiesysteem, terwijl de kennisinfrastructuur deze ervaringen vertaalt naar toepasbare kennis en regionale opschaling. Hiermee ontstaat één samenhangende regionale aanpak, waarin praktijk, onderwijs, onderzoek en beleid elkaar structureel versterken.

De Regio Deal-bijdrage wordt ingezet als aanjaagfinanciering om deze regionale kennis- en leerinfrastructuur verder in te richten en te verduurzamen. Daarmee wordt een structureel georganiseerd systeem gerealiseerd waarin kennis, praktijk en beleid elkaar continu versterken en bijdragen aan het verbeteren van gezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van brede welvaart in Zuid-Limburg.

De ontwikkelde infrastructuur vormt daarnaast een basis voor verdere thematische doorontwikkeling, zoals het Climate & Health-programma van het Maastricht UMC+, en voor opschaling naar andere regionale en euregionale samenwerkingen.